ارتباط ویژگی های شخصیتی با میزان رضایت از زندگی زناشویی
آمار مربوط به طلاق در کشور ما در 45 سال گذشته پیوسته افزایش یافته است. آمار گزارش شده از سوی سازمان ثبت احوال کشور نشان می دهد که در سال 1358 در برابر 302667 مورد ازدواج، 21170 مورد به به جدایی و طلاق انجامیده است؛ در حالیکه در سال 1402 در برابر 481395 مورد ازدواج، 202183 مورد طلاق در کشور ثبت گردیده است. طلاق بر همه ی افراد خانواده به ویژه کودکان اثرات منفی و ماندگار بیشماری به جای می گذارد. بسیاری از افراد پس از کشمکش ها و درگیری های سخت، گزینه طلاق را تنها راه پایان بخشیدن به مشکلات می بینند. این کشمکش ها همبستگی نیرومندی با پرخاشگری، بزهکاری، رفتارهای پرخطر و اعتیاد به مواد غیرقانونی فرزندان دارند.
عوامل موثر بر احساس رضایتمندی افراد را در زندگی مشترک
روانشناسان عوامل موثر بر احساس رضایتمندی افراد را در زندگی مشترک در سه گروه دسته بندی کرده اند:1- عوامل درون فردی مانند ویژگی های شخصیتی و میزان هوش
2- عوامل میان فردی مانند مهارت های مسئله گشایی و سبک های دلبستگی
3- عوامل پیرامونی مانند میزان برخورداری از امکانات اقتصادی و شغل
در این میان ویژگی های شخصیتی همسران و سبک های دلبستگی از عوامل مهم پیش بین صمیمیت میان آنان دانسته شده است. از این رو آگاهی از ویژگی های شخصیتی زنان و مردان پیش از ازدواج می تواند نقش موثری در پیشگیری از بروز تنش ها، درگیری ها و روی آوردن آنان به پدیده جدایی و طلاق پس از آغاز زندگی مشترک داشته باشد.
از سوی دیگر ما عموماً جذب افرادی می شویم که مشابه ما هستند و ویژگی های شخصیتی یکسانی با ما دارند؛ مانند سبک دلبستگی، رویکردهای سیاسی و مذهبی، زمینه های اجتماعی- اقتصادی، میزان تحصیلات و مانند آنها.
بررسی ها نشان داده اند با آنکه در سالهای نخست زندگی مشترک این شباهت ها، سبب افزایش میزان رضایت زناشویی می شوند، اما همین عامل در سالهای میانی زندگی از میزان رضایت آنها در زندگی مشترک می کاهند. زیرا دراین دوره از زندگی، در جستجوی ویژگی هایی هستند که پیشتر به آنها نمی اندیشیدند. به بیان دیگر در این دوره از زندگی پدیده هایی همچون فرزندان، اداره امور مالی خانواده، شغل، حضور پدران و مادران سالمند در خانواده، شوهر خواهر، داماد، عروس و... وارد صحنه می شوند، که همسران را با شرایط نوینی روبرو می کنند. از این رو به نظر می رسد همسرانی که ویژگی های شخصیتی و روانشناختی متفاوتی دارند، بهتر از عهده حل مشکلات گوناگون زندگی برمی آیند. برای نمونه زن و شوهری که هر دو با وجدان و خواهان پیشرفت هستند، تماس گرفتن با لوله کش ساختمانی به منظور تعمیر لوله آبی که دچار ترکیدگی گردیده است یا اداره کردن امور فرزندان، برای هر دوی آنان ممکن است دشوار باشد و آنها را دچار استرس کند. اگر هیچیک از آنها در زمینه مدیریت امور مالی مهارت نداشته باشند، پرداخت قبض های آب، برق، مالیات خود رو و مانند آنها می تواند آنها را دچار مشکل نماید و مانند آنها.
بررسی های انجام شده در زمینه ارتباط ویژگی های شخصیتی و میزان رضایت از زندگی زناشویی نشان دهنده ی ارتباط معنی دار میان این دو هستند. برای نمونه ویژگی های شخصیتی منفی مانند نوروتیسیزم یا عصبیت و هیجان منفی، پیوسته با کیفیت و میزان رضایت از روابط زناشویی همبستگی منفی نشان داده است. به بیان دیگر هر اندازه نمره افراد در بعد نوروتیسیزم بالاتر بوده است، میزان کشمکش و رفتار های ناهنجار و آزار دهنده ی آنان بیشر گزارش شده است.
در بررسی های دیگری نمره ی نوروتیسیزم به صورت معنی داری در گروهی از همسران دارای تنش در روابط، بالاتر بوده است. همچنین بین عوامل مهربانی، انعطاف پذیری،گشودگی در برابر تجربه های نو و پختگی اجتماعی و روانشناختی از یک سو و میزان رضایت از زندگی زناشویی از سوی دیگر رابطه مثبت گزارش شده است.
تاثیر ویژگی های شخصیتی درونگرایی-برونگرایی بر رضایت زناشویی
یافته های یک بررسی پیرامون میزان تاثیر ویژگی های شخصیتی درونگرایی- برونگرایی بر میزان رضایت از زندگی شماری از همسران نشان داد که:1- بالاترین میزان رضایت زناشویی در ازدواج میانگرا با درونگرای عادی است.
2- ازدواج دو برونگرای عادی در درجه ی بعدی از نظر میزان رضایت نشان داده شده است.
3- ازدواج دو درونگرای شدید و ازدواج میانگرا با درونگرای مفرط، رتبه سوم را از نظر میزان رضایت زناشویی به دست آورده است.
4- ازدواج زن درونگرا با مرد برونگرا رتبه چهارم،را داشته است.
5- ازدواج زن درونگرا با مرد برونگرا ی شدید، رتبه پنجم را از دیدگاه میزان رضایت همسران از زندگی زناشویی خویش داشته اند.
بدترین ازدواج، از این نظر مربوط به پیوند میان زن برونگرا با مرد درونگرا گزارش گردیده است.
این بررسی همچنین نشان داد که زن و شوهری که هر دو درونگرای عادی بودند، رضایت زناشویی کمتری از زن و مردی داشته اند که هر دو برونگرای عادی بوده اند.
شاید بتوان گفت زن و شوهری که هردو درونگرا هستند، داری برخی ویژگی هایی هستند مانند نافعال، محتاط، اندیشمند، مردم گریز، بدبین، خوددار و مانند آن. آنها بیشتر درگیر افکار درونی خویشند تا با دیگران. از این رو هیچ یک از آنها برای ارتباط با دیگری گامی پیش نمی گذارد.