آزمون ارزش‌های آلپورت یکی از آزمون‌های سنجش ارزش‌های فردی است. هدف آن این نیست که بگوید فرد «خوب» یا «بد» است؛ بلکه مشخص می‌کند کدام نوع ارزش‌ها و علایق در تصمیم‌ها و سبک زندگی او نسبتاً غالب‌تر هستند. این آزمون نخست در سال ۱۹۳۱ توسط گوردون آلپورت و فیلیپ ورنون معرفی شد و بعدها با همکاری گاردنر لیندزی بازنگری شد.

مقیاسهای اصلی آزمون ازرشهای آلپورت

نظری: فرد دارای نمره بالا در ارزش نظری معمولاً به یادگیری، تحلیل، پژوهش و کشف حقیقت علاقه دارد. چنین فردی یک نگرش شناختی دارد و در جستجوی همانندی ها و تفاوت هاست و به جای آنکه به زیبایی یا فایدۀ عملی اشیاء توجه کند ، فقط به مشاهده و استدلال عنایت دارد . علائق این فرد جنبه تجربی ، انتقادی و فرد گرایی دارند و ناچار فردی است اهل اندیشه و چه بسا که یک دانشمند یا فیلسوف است. دانش و معرفت و سازمان دادن به آنها تنها این هدف این سنخ است.

اقتصادی: نمره بالا در این بعد نشانه اهمیت دادن به نتیجه عملی، درآمد، منابع و بهره‌وری است. چنین علاقه ای در فعالیت های عملی مانند داد و ستد، تولید، بازاریابی، مصرف کالا ، اعتبار مالی و گرد آوری ثروت تجلی می کند.چنین فردی به جنبه های عملی و سودمند می نگرد و فی المثل می خواهد که آموزش و پرورش نتایج ملموس و عملی داشته باشد و برای دانشی که در عمل به کار نیاید ارزشی قائل نیست.

زیبایی‌شناختی: فرد دارای نمره بالا در این مقیاس، معمولاً به هنر، زیبایی، خلاقیت و تجربه‌های زیبایی‌شناختی اهمیت می‌دهد. چنین فردی هر یک از تجربه های خود را از نظر گاه ظرافت، تقارن و تناسب ارزیابی می کند. زندگی را سلسله رویدادهایی می داند و از هر تجربه و تأثر بخاطر آنچه هست لذت می برد. ممکن است شخصاً هنرمند نباشد، اما علائق او بر وقایع هنری متمرکز است. مقیاس زیبا گرا به یک معنی قطب مخالف مقیاس نظری است.

اجتماعی: نمره بالا در این مقیاس نشانگر فردی است که روابط انسانی، همدلی، نوع‌دوستی و خدمت به دیگران برایش مهم است. دارنده نمره بالا در این مقیاس برای آدمها به خاطر اینکه انسانند ارزش قائل است و به همین دلیل نیز فردی مهربان، اهل گذشت و صمیمی است. چنین فردی ممکن است ارزشهای نظری، اقتصادی و زیبایی گرایی را چیزی بی روح و غیرانسانی بداند.

سیاسی: فرد دارای نمره بالا در این مقیاس به رهبری، نفوذ، رقابت و اثرگذاری بر دیگران علاقه دارد. فعالیتهای چنین فردی محدود به حوزۀ سیاست به معنای خاص این کلمه نیست، بلکه در هر شغل و حرفه ای باشد بدنبال قدرت و سلطه است. قدرت گرایی یکی از ویژگی های افرادی است که در زمینه های مختلف در مقام رهبری قرار می گیرند.

مذهبی: فرد دارای نمره بالا در این مقیاس به معنای زندگی، وحدت، امور معنوی و جهان‌بینی یکپارچه اهمیت می‌دهد. این گروه گرایش عرفانی دارد و می کوشد هستی را در کل آن ادراک کند و خود را به کلیت فراگیر آن ارتباط دهد. با شور و اشتیاقی که این افراد در سینه دارند در هر رویدادی یک عنصر خدایی می بینند.

آزمون ارزشهای آلپورت چگونه کار می‌کند؟

نسخه‌های کلاسیک تست ارزشهای آلپورت شامل ۴۵ موقعیت یا سؤال هستند. در بخش اول، فرد بین گزینه‌های مختلف انتخاب می‌کند و در بخش دوم گزینه‌ها را بر اساس ترجیح خود رتبه‌بندی می‌کند. پاسخ‌ها در نهایت به شش نمره تبدیل می‌شوند.

نکته بسیار مهم این است که نمرات تست ارزشهای آلپورت عمدتاً نسبی هستند؛ یعنی افزایش اهمیت یک ارزش معمولاً با کاهش سهم نسبی ارزش‌های دیگر همراه است. بنابراین مثلاً نمی‌توان گفت: نمره اجتماعی ۷۰ یعنی فرد ۷۰٪ اجتماعی است. بلکه باید گفت: در مقایسه با سایر ارزش‌های همین فرد، ارزش اجتماعی برای او اهمیت بیشتری دارد.

کاربرد اصلی تست ارزشهای آلپورت

یکی از کاربردهای مهم تست ارزشهای آلپورت شناخت جهت‌گیری‌های ارزشی و کمک به تصمیم‌های تحصیلی و شغلی بوده است. برای مثال:

نمره نظری بالا: مناسب برای پژوهش، دانشگاه، علوم، تحلیل
نمره اقتصادی بالا: مناسب برای کسب‌وکار، مدیریت، تجارت
نمره زیبایی‌شناختی بالا: مناسب برای هنر، طراحی، معماری، تولید خلاق
نمره اجتماعی بالا: مناسب برای آموزش، مشاوره، خدمات انسانی
نمره سیاسی بالا: مناسب برای مدیریت، رهبری، سازمان‌دهی، مذاکره
نمره مذهبی بالا: مناسب برای فعالیت‌هایی که با معنا، اخلاق و جهان‌بینی فرد ارتباط دارند

اما نباید صرفاً بر اساس یک نمره شغل پیشنهاد کرد. بهتر است نتایج تست ارزشهای آلپورت در کنار علایق شغلی، توانایی‌ها، شخصیت و تجربه فرد بررسی شوند.

---

تست های خودشناسی تست های استخدامی و سازمانی تست های تحصیلی