اجرا و تفسیر تست هوش ریون پیشرفته APM
آزمون ماتریس های پیشرونده ی ریون پیشرفته (Raven Advanced Progressive Matrics) یکی از بهترین آزمون های شناخته شده در زمینه ارزیابی توانمندی های هوشی و استدلالی و مشهورترین آزمون در میان آزمون های غیرکلامی دانسته شده است. دارای دو فرم 36 ماده ای و 48 ماده ای است. هریک از این تست ها به ترتیب در سه و چهار مجموعه ی 12 تایی ارائه شده اند. در اینجا به معرفی تست 36 ماده ای پرداخته شده است. این آزمون همانند نسخه ی ماتریس های پیشرونده استاندارد ریون به صورت سیاه و سفید در زمینه ی سفید ارائه شده است و ماده های آن از آسان به دشوار تنظیم شده است. این آزمون برای نوجوانان و بزرگسالان دارای هوش متوسط به بالا در نظر گرفته شده است.
دستور اجرای این تست و راهنمای پاسخگویی به آن بسیار آسان است. حتی اگر ضروری باشد بی آنکه آزماینده سخنی بگوید، می تواند با نشان دادن یک طرح به پاسخگو بفهماند که چکونه باید به هر ماده ی آزمون پاسخ دهد. ماتریس های شکل دهنده ی این آزمون که از آسان به دشوار طراحی شده است، از یک الگوی منطقی پیروی می کند و پاسخگو باید بتواندبا شناخت این الگو از میان شش یا هشت گزینه ارائه شده، گزینه ای را که برپایه ی الگوی یادشده مناسب می داند برگزیند.
آزمودنی باید بتواند در مدت حدوداً 45 دقیقه به ماده های فرم 60 ماده ای این آزمون پاسخ دهد.گرچه در برخی منابع برای اجرا و پاسخ دادن به این آزمون محدودیت زمانی در نظر گرفته نشده است و مدت زمان پاسخ دهی به پرسش ها را دارای تاثیر مستقیم بر نتیجه ی آن ندانسته اند، اما مدت زمان مورد نیاز معمول برای پاسخ دادن به فرم 36 ماده ای را نزدیک به 30 دقیقه گزارش نموده اند.
این آزمون را می توان به صورت فردی و گروهی اجرا نمود. برای اجرای این آزمون از پاسخگو خواسته می شود که از میان شش یا هشت تصویر یا شکل ارائه شده یکی را که هماهنگ و مناسب جای خالی در هر طرح هست و از قانون حاکم بر ماتریس ها پیروی می کند، برگزیند. در زمینه اجرای این تست، این باور وجود دارد که اگر محدودیت زمانی بیش از حد اعمال گردد، میزان دقت پاسخگو کاهش می یابد. نتیجه ی پاسخ باید به صورت " درست " یا " نادرست " در برگه نمره گذاری نشان داده شود. آزمون ماتریس های پیشرونده ریون پیشرفته را می توان به عنوان یک تست موازی آزمون "دومینوها" نیز به کار برد.
تاریخچه معرفی تست ماتریس های پیشرونده ی ریون
این آزمون نخست در سال 1938 با 60 ماده که برای استفاده ی نوجوانان سال هشتم تا دوره بزرگسالی درنظر گرفته شده بود، ارائه گردید و دارای پنج مجموعه ی 12 ماده ای به صورت سیاه و سفید بود. فرم ارائه شده در سال 1947، یا فرم ماتریس های پیشرونده رنگی کودکان ریون، دارای 36 ماده در سه مجموعه 12 ماده ای ویژه ی کودکان پنج و نیم سال تا یازده سال و برای بزرگسالان دچار عقب ماندگی ذهنی در نظر گرفته شد. فرم دیگری با عنوان ماتریس های پیشرونده ریون پیشرفته نیز برای نوجوانان و بزرگسالان ساخته شده است که میزان دشواری آن به تدریج افزاایش می یابد.هدف از ساخت این تست ارزیابی توانمندی های شناختی و هوشی بود.این آزمون اساساً در آغاز کار در انگلستان برای گزینش نظامیان داوطلب استخدام در ارتش در نظر گرفته شده بود تا مستقل از عامل میزان تحصیلات و سطح سواد، به ویژه افرادی که تسلط کاملی به زبان مورد استفاده فرد آزماینده نداشتند، در زمینه توانمندی های شناختی و هوشی آنان ارزیابی دقیق تری انجام شود.
کاربردهای تست ماتریس های پیشرونده ی ریون
تست ماتریس های پیشرونده ی ریون، افزون بر آنچه که در باره ی بهره گیری از آن برای گروه های سنی و شرایط گوناگون هوشی افراد بیان گردید، این مزیت مهم را نیز دارد که برای ارزیابی میزان هوش و استدلال افرادی که دارای محرومیت های فرهنگی هستند، آشنایی کمی با زبان کشور میزبان دارند، از معلولیت های گفتاری رنج می برند، نیز کار برد دارد و در سالهای گذشته بسیار به کار برده شده و هم اکنون کاربردهای گسترده ای دارد.از این رو در دست داشتن ابزاری که بتواندمستقل از عوامل دخالت کننده به ارزیابی توانمندی های هوشی و استدلالی آنان بپردازد و دور از عوامل فرهنگی باشد، دارای جایگاه بالا و ارزشمندی در میان تست های مشابه خواهد بود.