مغز شما از غذاهای ناسالم متنفر است
غذاهای بسیار فرآوری شده عملکرد کبد را تغییر میدهند، شما را گرسنهتر میکنند و رشد و انعطافپذیری یاخته های عصبی را از میان می برند.
علم می گوید که سلامت مغز شما ارتباط زیادی با سلامت روده های شما دارد، به بیان دیگر ارتباط زیادی با آنچه که به عنوان خوراک به آنها میدهید. این موضوع نگرانیهای کاملاً جدیدی را در باره ی غذاهای ناسالم ایجاد میکند و شواهد بیشتری را ارائه میدهد که رژیمهای غذایی مدرن ما را دچار ناتوانی میکنند. بسیاری از غذاهای بسیار فرآوری شده به طور بالقوه خطرناک اند، زیرا سرنوشت میلیاردها باکتری را که در روده ها زندگی میکنند و مجموعهای شگفتانگیز از کارکردهای بدن را انجام میدهند، نادیده میگیرند. اما نادیده گرفتن این باکتریها، به ویژه از آنجا که برای سلامت جسمی و روانی انسان بسیار حیاتی هستند، نادانی محض است.
یافته های یک بررسی جدید دانشگاه داده است که رژیمهای غذایی بهتر با محوریت جانداران سودمند میکروسکوپی «میتواند تقریباً از ۱.۶ میلیون بستری در بیمارستان ها پیشگیری کند و به صرفهجویی خالص تخمینی ۱۳.۶ میلیارد دلار در هزینههای مراقبتهای بهداشتی تنها در سال اول بیانجامد.»
میکرواورگانیسمهای روده های شما با میکروارگانیسمهای روده من متفاوت هستند و روزانه تغییر میکنند. تنوع میکروبهای روده ها امکان پیدایش تعداد شگفتانگیزی از ژنها را فراهم میکند که ۱۰۰ برابر ژنهای خودمان است. به لطف این ژنها، باکتریهای خوب، گونه هایی از مواد مغذی تولید میکنند که سلولهای پوشش روده ها را تغذیه و التیام میدهند. اگر از این باکتریهای خوب حمایت نکنید، سلولهای روده های شما ممکن است گرسنه و مستعد بیماری شوند. روده های شما ممکن است تا آنجا دچار ناتوانی و کاستی شوند که به باکتریها و سموم اجازه عبور به جریان خون را بدهند.
هنگامی که باکتریها پوشش روده را سوراخ میکنند، قلب آنها را به سایر اندام های بدن، از جمله مغز، پمپ میکند و پیامد آن افسردگی، اضطراب، پارانویا، روانپریشی، مشکلات شناختی و زوال عقل است.
تاثیر مواد غذایی فرآوری شده بر تندرستی و سلامت بدن
اصطلاح فرآوریشده در مورد غذا میتواند گیجکننده باشد. این اصطلاح به غذایی گفته می شود که حالت طبیعی خود را از دست داده است. بسیاری از غذاهای فرآوریشده کاملاً بیخطر هستند. به عنوان مثال، آجیلهای پوستکنده برای از بین بردن پوسته غیرقابل خوردن فرآوری میشوند. غلات با آسیاب کردن به آرد تبدیل میشوند. اما گاهی سایر غذاها آنقدر فرآوری میشوند که شناسایی ماده اولیه آنها دشوار است. به پفک پنیری و برگرهای گیاهی و ... فکر کنید.حذف فیبر از غذاهای فرآوری شده
در نخستین مراحل فرآوری غذاها، فیبر آن کنار گذاشته می شود. اما فیبر غیرقابل هضم است و باعث قهوهای شدن فرآورده های غذایی میشود. فیبر را حذف کنید و غذاهای سفید و زیبایی خواهید داشت که به راحتی به هر رنگی که میخواهید در میآیند. اما فیبر یک ماده مغذی مهم است و مخصوصاً برای میکروبهای روده های شما در نظر گرفته شده است، نه برای شما. همین تغییر - حذف فیبر - ممکن است بدترین رویدادی باشد که در طول 70 سال گذشته برای رژیم غذایی مردم به ویژه در جوامع صنعتی و شهر های بزرگ رخ داده است. از این رو، ترکیب موجودات میکروسکوپی روده های ما در حال تغییر است و برخی از گونهها ی آنها حتی در حال نابودی هستند.افزون بر اینها غذاهای فرآوری شده اغلب حاوی امولسیفایرها هستند که بافت را نرم میکنند، ماندگاری را افزایش میدهند و مواد را مخلوط نگه میدارند. برخی از آنها، مانند کربوکسی متیل سلولز و پلی سوربات ۸۰، میتوانند به طور قابل توجهی بر میکروبهای روده تأثیر بگذارند، برخی از گونهها را از بین ببرند، برخی دیگر را تقویت کنند، اما به طور کلی تنوع، یا بهترین معیار سلامت روده، را از میان میبرند و التهاب روده را افزایش میدهند، که اغلب پیشساز مشکلات سیستمیک است.
هزاران ماده مغذی در غذا وجود دارد که برای شما مفید هستند، اما میتوان آنها را به چهار دسته کلی تقسیم کرد: فیبر، چربی، پروتئین و کربوهیدرات. بیایید غذایی را در نظر بگیریم که با مقدار مساوی از هر درشت مغذی تهیه شده است. اکنون فیبر را برای بهبود طعم و بافت آن حذف کنید، و یک سوم چربی، یک سوم پروتئین و یک سوم کربوهیدرات باقی میماند. اگر چربی را از این ماده غذایی حذف کنیم، در مجموع نیمی پروتئین و نیمی کربوهیدرات خواهیم داشت. ما قصد انجام این کار را نداشتیم، اما کربوهیدرات موجود در این ماده غذایی از ۲۵ درصد به ۵۰ درصد رسیده است. با حذف دو درشت مغذی، کربوهیدراتها را دو برابر کردیم. حتی نیازی نیست کربوهیدراتهایی مانند شکر را برای شیرینتر کردن چیزی اضافه کنید، اگرچه این کار به اندازه کافی انجام میشود. متأسفانه، شکر برای موجودات میکروسکپی متعادل روده خوب نیست.
فروکتوز و گلوکز قندهای اصلی رژیم غذایی ما هستند، اما بدن آنها را به طور متفاوتی پردازش میکند. گلوکز منبع اصلی انرژی است که مورد علاقه سلولهای مغزی است و مستقیماً توسط انسولین به سلولها منتقل میشود تا انرژی عضلات و سایر بافتها را تأمین کند. از سوی دیگر، فروکتوز توسط کبد پردازش میشود. از آنجا که فروکتوز شیرینتر، آسانتر برای استفاده و ارزانتر از شکر نیشکر است، تولیدکنندگان مواد غذایی مقادیر اضافی را به شکل شربت ذرت با فروکتوزبسیار بالا به محصولات می افزایند که دلپذیرترین شکل آن سطح فروکتوز ۵۵ درصد است، اگرچه میتواند تا ۹۰ درصد نیزافزایش یابد.
یک رژیم غذایی غنی از فروکتوز میتواند موجودات میکروسکپی روده ها را تغییر دهد و به بروز مشکلات روده ای، اختلالات سوخت و ساز و اختلال عملکرد مغز بیانجامد. کبد فروکتوز اضافی را به چربی تبدیل میکند. در این فرآیند، سلولها، سطح انرژی سلولی توسط کبد به اشتباه تنظیم میشود و باعث گرسنگی میشود. این یک نشانه نگران کننده است که غذا خوردن شما را سیر نمیکند، بلکه شما را گرسنهتر میکند. با گذشت زمان، فروکتوزاضافی میتواند به چاقی و بیماری های کبد بیانجامد. ادامه مصرف بیش از اندازه فروکتوز ممکن است خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی را افزایش دهد و استئاتوهپاتیت غیرالکلی را به دنبال داشته باشد. دو بیماری که درصد فزایندهای از جمعیت را تحت تأثیر قرار میدهند. این دو بیماری به طور چشمگیری بر کودکانی که در حال حاضر دچار چاقی هستند، تأثیر میگذارند. تقریباً 40 درصد از کودکان چاق به بیماری های کبدی دچار میشوند.
برخی بررسی ها نشان دادهاند که فروکتوز اضافی در رژیم غذایی - حتی به طور گذرا - میتواند رشد طبیعی یاخته های عصبی در مغز را مختل کند. یک هفته مصرف فروکتوز، که بسیار کمتر از مقدار مورد نیاز برای تأثیر بر عملکرد کبد است، برای کاهش انعطافپذیری هیپوکامپ مغز، ساختاری که به ویژه در برابر عوامل استرسزای تغذیهای آسیبپذیر است، کافی است. همچنین تولید انرژی توسط میتوکندری را به خطر میاندازد و دفاع در برابر استرس اکسیداتیو را کاهش می دهد. اثرات آن بر عملکرد عصبی ممکن است زمینه را برای بیماریهای تباه کننده یاخته های عصبی فراهم کند.
تأثیر کبد بر مغز عمیق است. افسردگی، عصبانیت و تحریکپذیری از دیرباز به عنوان همراهان بیماری کبد شناخته شدهاند. بقراط در۲۵۰۰سال پیش میدانست که بیماران کبدی رفتارهای مشکلداری از خود نشان میدهند: «کسانی که جنون آنها از کبد ناشی میشود، فریاد میزنند، و آرام نمیگیرند، بلکه همیشه در حال شیطنت هستند.» بقراط همچنین گفت: «همه بیماریها از روده شروع میشوند.»
باکتریهای روده شما تولیدکنندگان بخش بزرگی از پیام رسان های عصبی، از جمله دوپامین و سروتونین، در میان بسیاری از مواد زیست شناختی فعال هستند. عوامل تولید شده توسط روده، که میتوانند از طریق عصب واگ با مغز شما ارتباط برقرار کنند، همان پیام رسان های عصبی هستند که توسط داروهای به کار برده شده در روان پزشکی مانند SSRIها هدف قرار میگیرند. باکتریهای بیماریزا در میکروبیوم که توسط قند اضافی پمپ میشوند، میتوانند پوشش روده را تغییر دهند و منجر به روده نشتپذیر شوند و در را به روی التهاب سیستمیک باز کنند. با گذشت زمان، التهاب میتواند توانمندی های شناختی و خلق و خو را کاهش دهند.
غذای ناسالم، هم تولید یاخته های عصبی و هم توان انعطاف پذیری آنها را کاهش میدهد. غذای های ناسالم به گونهای طراحی شده اند که طعمهایی را ایجاد کنند که شما را تشویق میکند بیشتر از آنچه که بدن به آنها نیاز دارد، مصرف کنید. یک رژیم غذایی سرشار از غذاهای ناسالم، گیرندههای مغز را که به نشانههای غذایی پاسخ میدهند، به سرعت و به طور پایدار تغییر میدهد و مانع از خودکنترلی میشود و شما را به خوردن بیشتر ترغیب میکند. مقادیر بالای قند و چربی در غذاهای ناسالم، مغز را به سمت التهاب سوق میدهد، به ویژه در هیپوکامپ، جایگاه حافظه.
به خاطر سلامت مغز، کاهش مصرف غذاهای فرآوری شده و جایگزینی آنها با سبزیجات سرشار از فیبر، مانند پیاز، کلم بروکلی، کنگر فرنگی و لوبیا، یک استراتژی هوشمندانه است. فیبر خوب و باکتریهای مفید را میتوان در غذاهای تخمیر شده مانند کلم ترش و ماست یافت. اگر نمیتوانید رژیم غذایی خود را تغییر دهید، مکملهای فیبر پروبیوتیک را برای مواد غذایی ساخته شده از چیزهای خوب امتحان کنید. این یک تغییر زندگی همه یا هیچ نیست. اما هر قدمی که برای افزایش فیبر در رژیم غذایی خود برمیدارید، گامی در جهت جوانسازی باکتریهای روده و محافظت از سلامت مغز شماست.